Τι είναι και τι κάνει το Όζον

Η χρήση του όζοντος είναι ευρέως γνωστή ως μια από τις καλύτερες και αποτελεσματικότερες λύσεις για την καταπολέμηση της μόλυνσης νερού και αέρα από διάφορα βακτηρίδια.

Η ραγδαία εξάπλωση της μεθόδου απολύμανσης με τη χρήση του όζοντος οφείλεται τόσο στην αποτελεσματικότητα της, όσο και στο γεγονός ότι αποτελεί μια ασφαλή μέθοδο ως προς την ανθρώπινη υγεία.

Ο Γερμανός επιστήμονας Christian Friedrich Schönbein ανακάλυψε το όζον το 1840. Το ονόμασε έτσι με βάση την ελληνική λέξη για τη μυρωδιά (ὄζειν), από τη μυρωδιά που γίνεται αντιληπτή στη διάρκεια μεγάλων καταιγίδων με αστραπές.

Το 1857 ο Werner von Siemens κατασκευάζει τον πρώτο  οζονοποιητή στην Γερμανία.

Κατά το 1893 η πόλη του Ousbaden, στην Ολλανδία, είναι η πρώτη που εγκαθιστά στο υδραγωγείο της σύστημα καθαρισμού του νερού με όζον. Σήμερα περισσότερες από 3000 πόλεις  κάνουν το ίδιο. Το 1896 ο Nicola Tesla πήρε την πατέντα για  τον πρώτο οζονοποιητή που κατασκεύασε και στη συνέχεια άρχισε να πουλάει συσκευές για ιατρική χρήση.

Επίσης, παρασκεύασε  οζονοποιημένο ελαιόλαδο για θεραπευτικούς σκοπούς.

Οι φυσικoχημικές ιδιότητες του όζοντος:

Το όζον (ενεργό οξυγόνο- Ο₃) είναι ένα τριατομικό μόριο -  χημική ένωση, που αποτελείται από τρία άτομα Οξυγόνου. Αποτελεί μια αλλοτροπική μορφή του Οξυγόνου (Ο2 ) και είναι ασταθέστερο από τη διατομική του έκφανση.

Η ύπαρξη του τρίτου ατόμου στο μόριο του όζοντος το καθιστά ιδιαίτερα δραστικό, και για αυτόν το λόγο  το όζον αποκαλείται  συχνά  “ενεργό οξυγόνο”.

Εμφάνιση: Αέριο με ελαφρά κυανό χρώμα αντιληπτό σε μεγάλες συγκεντρώσεις ή/και μεγάλα στρώματα, με δυσάρεστη οσμή σε σχετικά μεγάλες συγκεντρώσεις, η οποία θυμίζει κάπως την οσμή του χλωρίου, όπως και του λευκού φωσφόρου κατά την οξείδωσή του.

Μοριακός τύπος: O₃

Σχετική μοριακή μάζα: 47,998

Σημείο βρασμού: -111,9 ºC

Σημείο τήξης: -192,5 ºC

Διαλυτότητα στο νερό: 0,105 g/100mL (0 ºC)

Διπολική ροπή: 0,5337 D

Το όζον είναι  μια ιδιαίτερα ασταθής ένωση ατόμων με ελεύθερες ρίζες. Ο  χρόνος ημιζωής του όζοντος Ο₃ είναι περίπου 30 λεπτά - ανάλογα με τη συγκέντρωση στον αέρα (ppm/h) και τη θερμοκρασία.

Μετά από αυτήν τη χρονική περίοδο μετατρέπεται και πάλι σε οξυγόνο.

Η στρατόσφαιρα αποτελεί το στρώμα της ουδέτερης γήινης ατμόσφαιρας, το οποίο αρχίζει από ύψος 11 περίπου χλμ. και φτάνει ως τα 50 περίπου χλμ. Οι σημαντικές φωτοχημικές αντιδράσεις που γίνονται στη στρατόσφαιρα προκαλούν τη δημιουργία όζοντος. 

Τα μόρια του Ο₂ απορροφούν ένα πολύ μικρό μέρος από υπεριώδη ακτινοβολία με υψηλή ενέργεια, οπότε ένας αριθμός διασπάται σε άτομα, τα οποία και ενώνονται στη συνέχεια με νέα μόρια, με αποτέλεσμα το σχηματισμό μορίων όζοντος. Η μεγαλύτερη συγκέντρωση μορίων όζοντος, που λέγεται οζοντόσφαιρα, βρίσκεται σε ύψος περίπου 30 χλμ. από τη γήινη επιφάνεια.

Είναι ευρέως γνωστός ο σημαντικός ρόλος που διαδραματίζει το όζον στην οικολογική ισορροπία της γης, γιατί  απορροφά μεγάλο μέρος της ηλιακής υπεριώδους ακτινοβολίας, εμποδίζοντάς την να φτάσει απευθείας στη γη και να αποβεί επιζήμια, ακόμη και θανατηφόρα  στα έμβια όντα.

Οι υψηλές θερμοκρασίες καταστρέφουν το όζον πιο γρήγορα απ’ ότι οι χαμηλότερες θερμοκρασίες. Το όζον, ενώ είναι πολύ ισχυρό, δεν διατηρείται  πολλή ώρα.

Είναι ιδιαίτερα ισχυρό & αποτελεσματικό, «επιτελεί το σκοπό του και στη συνέχεια … εξαφανίζεται», εφόσον μετατρέπεται και πάλι σε οξυγόνο (Ο₂ ).

Σε απόλυτη αντίθεση λοιπόν, με διάφορα καθαριστικά: σαπούνια, απορρυπαντικά, με ουσίες απολύμανσης όπως το χλώριο και γενικά άλλα χημικά, το όζον δεν αφήνει επιβλαβή κατάλοιπα  ρύπανσης.

ΤΡΟΠΟΣ ΔΡΑΣΗΣ ΤΟΥ Ο₃ ΕΠΙ ΤΩΝ ΡΥΠΩΝ

Το όζον επιδρά και καταστρέφει τα βακτήρια προκαλώντας σε αυτά κυτταρική λύση. Η διαδικασία καταστροφής των βακτηρίων επιτυγχάνεται με ρήξη της κυτταρικής μεμβράνης του μικροοργανισμού και διάχυση του κυτοπλάσματός του.

Αποτέλεσμα της καταστροφής της κυτταρικής μεμβράνης και της διάχυσης του κυτοπλάσματος είναι ότι καθίσταται αδύνατη η ενεργοποίηση του κυττάρου του βακτηρίου ξανά. Βασικό πλεονέκτημα της προτεινόμενης τεχνολογίας σε σχέση με άλλες μεθόδους καταπολέμησης βακτηρίων είναι πως η όλη διαδικασία επιτυγχάνεται σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα.

Γνωρίζουμε, ότι το όζον είναι ο πλέον ισχυρός οξειδωτικός παράγοντας.

Λόγω, λοιπόν, της δραστικότητάς του, χρησιμοποιείται ευρέως σαν ισχυρό αντισηπτικό, δεδομένου ότι εξουδετερώνει («σκοτώνει») ιούς, βακτηρίδια, μύκητες ολοκληρωτικά και σε πολύ πιο σύντομο χρόνο π.χ. από  το χλώριο, γιατί είναι περίπου 3000 φορές πιο δραστικό από αυτό.

Επίσης, χρησιμοποιείται κατά κόρον στο βιολογικό καθαρισμό αέρα, τον καθαρισμό ποσίμου νερού, νερού πισινών ή spa και στον καθαρισμό αποβλήτων.

Έχει ισχυρή αντιμικροβιακή δράση, από τις ισχυρότερες σε σχέση με αντίστοιχες ουσίες και μπορεί να σκοτώσει όλους τους γνωστούς ιούς στον αέρα και στο νερό.

Γι' αυτό  άλλωστε είναι και ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για την εξουδετέρωση ακόμα και τον πιο ισχυρών οσμών, (βλ. εδώ).

Με τη μοναδική και ιδιαίτερη δυνατότητα να διαχέεται εύκολα σε ένα χώρο και να εισχωρεί εις βάθος ακόμη και σε ρωγμές τοίχων, πατωμάτων, σε υφασμάτινες ή δερμάτινες ταπετσαρίες επίπλων, το όζον απολυμαίνει και απομακρύνει αποτελεσματικά τα οργανικά μόρια χημικών ή βιολογικών ρύπων.

Έτσι, γρήγορα και αποτελεσματικά το όζον  τους οξειδώνει (τους ρύπους) εναποθέτοντας  το τρίτο μόριό του πάνω στον εμπλεκόμενο ρύπο, ενώ ταυτόχρονα μετατρέπεται σε οξυγόνο Ο₂.

Τα  στάδια ενός ολοκληρωμένου κύκλου ζωής του όζοντος είναι η παραγωγή, η οξείδωση, και τέλος, η επιστροφή σε οξυγόνο.

Αυτή η πολύ αποτελεσματική διαδικασία απολυμαίνει και μάλιστα καταστρέφει πολλά από τα παθογόνα στοιχεία και απομακρύνει έντονες και δυσάρεστες οσμές π.χ. από καπνούς (τσιγάρο, πυρκαγιά κ.ά. ) που δηλητηριάζουν τον αέρα στους εσωτερικούς μας χώρους.

Είναι ένα άχρωμο αέριο και σε υψηλές συγκεντρώσεις  έχει μια χαρακτηριστική μυρωδιά.

Στις ποσότητες  που απαιτούνται για τον επαγγελματικό και επιστημονικό καθαρισμό του αέρα ή του νερού το όζον δεν έχει ιδιαίτερη οσμή, ούτε χρώμα ή γεύση,  δεν ερεθίζει τον ανθρώπινο οργανισμό και ούτε φθείρει τα υλικά.

Επίσης, δεν αφήνει υποπροϊόντα εκτός από καθαρό οξυγόνο Ο₂, όπως άλλωστε προαναφέρθηκε. Αντιθέτως, η χλωρίνη αφήνει χημικά υποπροϊόντα, όπως το υποχλωρικό οξύ και σχετικά άλατα στο νερό.

Το όζον (Ο₃) – ενεργό οξυγόνο είναι απόλυτα ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ και παράγεται από τα μηχανήματά μας με ασφαλή τρόπο και ελάχιστη κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος.  

Η όλη διαδικασία εφαρμόζεται από έμπειρους και άρτια εκπαιδευμένους τεχνικούς.

Το όζον είναι ένας φυσικός «καθαριστής» (σημαίνει, ότι δεν δημιουργούνται επιβλαβή χημικά υποπροϊόντα κατά τη διάρκεια του καθαρισμού) και είναι το ισχυρότερο οξειδωτικό μέσο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ασφαλώς & ακίνδυνα από επαγγελματίες τεχνικούς.

Η ποσότητα του όζοντος που παράγεται από γεννήτριες όζοντος είναι ελάχιστη σε σχέση με αυτή της ατμόσφαιρας στην οποία ζούμε και αναπνέουμε. Επίσης,  όταν το όζον διαλύεται σε νερό είναι απόλυτα ασφαλές. Η οποιαδήποτε περίσσεια όζοντος μετατρέπεται άμεσα σε οξυγόνο.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται μετά την εφαρμογή του όζοντος, ώστε να μην το αναπνεύσει κάποιος πριν το πέρας του χρόνου ημιζωής του: Δεν πρέπει να αναπνέουμε απευθείας συγκεντρωμένο όζον!

Οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να αντιληφθούν την οσμή του όζοντος ακόμη και σε συγκεντρώσεις 0,02 - 0,05 ppmv, ή περίπου το 1/10 της μέγιστης επιτρεπόμενης για έκθεση 15 λεπτών (0,3 ppmv)

Οι τεχνικοί μας, προτού επιτρέψουν την πρόσβαση ανθρώπων στο χώρο που προηγουμένως έχει γίνει εφαρμογή του όζοντος, μετρούν την περιεκτικότητα σε όζον με ειδικά και ιδιαίτερα ευαίσθητα μηχανήματα.

Μερικές από τις δράσεις & εφαρμογές του Όζοντος:

• Καταστρέφει το μικρόβιο της Ηπατίτιδας Α στο νερό μέσα σε ελάχιστο χρόνο.

• Καταστρέφει τη σαλμονέλα.

• Καταστρέφει τα μικρόβια της γρίπης στην ατμόσφαιρα.

• Το όζον σκοτώνει ιούς που  αναπτύσσονται και βιώνουν στην ατμόσφαιρα, μέσα στα φίλτρα των κλιματιστικών συσκευών (AC), ιούς  που δημιουργούν την ασθένεια των λεγεωνάριων κτλ.

• Παρεμπόδιση δημιουργίας μόλυνσης και δερματικών αλλεργιών

• Προστασία της υγείας του ανθρώπου

• Συντηρεί τα τρόφιμα καταστρέφοντας βακτήρια και μικροοργανισμούς.

• Το όζον παρατείνει τη διάρκεια αποθήκευσης: (αναστέλλει την ωρίμανση και μειώνει τις οσμές) αντιδρώντας με πτητικές ενώσεις συμπεριλαμβανομένου του αιθυλένιου.

• Αποσυνθέτει (δηλαδή αχρηστεύει) τα βαριά μέταλλα  και το χλώριο που υπάρχουν στο νερό.
  
  

Πολύ συχνά αντιμετωπίζουμε την ερώτηση πώς το όζον εξαλείφει τις οσμές και πώς καταστρέφει οργανικές ουσίες.

Εφόσον το όζον (Ο₃) βρίσκεται αντιμέτωπο με ενώσεις οργανικών ή χημικών οσμών,  το επιπλέον άτομο του οξυγόνου του καταναλώνεται πλήρως στην αντίδραση με αυτά.

Αντί να «καλύπτει» ή να «κρύβει»  την επίδραση των δυσάρεστων οσμών, το όζον καταστρέφει την οσμή που προκαλούν οι ενώσεις και τα χημικά.

Μετά από αυτήν τη διαδραστική διαδικασία το επιπλέον άτομο οξυγόνου καταστρέφεται απομένοντας μόνο καθαρό οξυγόνο (Ο₂ ) και απολύτως καμία οσμή στο χώρο.

Οι περισσότερες οργανικές ενώσεις αντιδρούν με το όζον πολύ γρήγορα και καταστρέφονται  σε διάστημα ελάχιστων λεπτών ή ακόμα και δευτερολέπτων.

Κάποιες βέβαια, αντιδρούν πιο αργά στην επαφή τους με το όζον, τελικά, όμως, όλες αντιμετωπίζονται  επιτυχώς.